ആധുനിക ജീവിതത്തിൻ്റെ അമിതമായ വേഗതയിൽ പലരെയും അലട്ടുന്ന പ്രധാന വില്ലനാണ് മാനസിക സമ്മർദ്ദം അഥവാ സ്ട്രെസ്. ജോലിസ്ഥലത്തെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ, കുടുംബപരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം നിത്യജീവിതത്തിൽ വലിയ രീതിയിലുള്ള പിരിമുറുക്കങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ നമ്മുടെ ജീവിതശൈലിയിൽ വരുത്തുന്ന ചെറിയ മാറ്റങ്ങളിലൂടെ ഈ സമ്മർദ്ദങ്ങളെ ഒരു പരിധി വരെ നിയന്ത്രിക്കാൻ സാധിക്കുമെന്നാണ് ആരോഗ്യരംഗത്തെ വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്.
ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ സ്ട്രെസ് കുറയ്ക്കുന്നതിന് ഏറ്റവും പ്രധാനമായി ചെയ്യേണ്ടത് കൃത്യമായ വ്യായാമമാണ്. ദിവസവും അരമണിക്കൂറെങ്കിലും നടക്കുകയോ യോഗ ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നത് ശരീരത്തിൽ എൻഡോർഫിൻ എന്ന ഹോർമോണിൻ്റെ ഉൽപാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് മനസ്സിന് സന്തോഷം നൽകാനും ഉത്കണ്ഠ കുറയ്ക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം ശരീരത്തിലെ സ്ട്രെസ് ഹോർമോണായ കോർട്ടിസോളിൻ്റെ അളവ് കുറയ്ക്കാനും ഇത് ഉപകരിക്കുമെന്നാണ് ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
ഭക്ഷണരീതിയും മാനസികാരോഗ്യവും തമ്മിൽ നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കാപ്പി, ചായ എന്നിവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന കഫീൻ ശരീരത്തിൽ ഉത്കണ്ഠയും ഉറക്കക്കുറവും വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ കാരണമാകും. അതുകൊണ്ട് കഫീന്റെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുകയും ധാരാളം വെള്ളം കുടിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ശരീരത്തിൽ നിർജലീകരണം ഉണ്ടാകുന്നത് മനോനിലയെ ദോഷകരമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, നട്സ് എന്നിവയടങ്ങിയ സമീകൃതാഹാരം കഴിക്കുന്നത് തലച്ചോറിലെ സെറോടോണിൻ്റെ അളവ് കൂട്ടുകയും മനസ്സിന് ശാന്തത നൽകുകയും ചെയ്യും.
മാനസിക സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കുന്നതിൽ ഉറക്കത്തിന് വലിയൊരു പങ്കുണ്ട്. ദിവസവും എട്ട് മണിക്കൂറെങ്കിലും കൃത്യമായ ഉറക്കം ലഭിക്കാത്തവരിൽ അസ്വസ്ഥതയും ക്ഷീണവും ഇരട്ടിയാകാറുണ്ട്. ഉറങ്ങാൻ കിടക്കുന്നതിന് ഒരു മണിക്കൂർ മുൻപെങ്കിലും മൊബൈൽ ഫോൺ, കമ്പ്യൂട്ടർ തുടങ്ങിയ ഡിജിറ്റൽ സ്ക്രീനുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കണം. ഇത് തലച്ചോറിന് പൂർണ്ണമായ വിശ്രമം നൽകാൻ സഹായിക്കും. കൂടാതെ ദിവസവും കുറച്ചു സമയം പ്രാണായാമം പോലുള്ള ശ്വസന വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതും മനസ്സിനെ അനാവശ്യ ചിന്തകളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ലളിതവും ഫലപ്രദവുമായ മാർഗ്ഗമാണ്.
