ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകളും യു.പി.ഐയും നമ്മുടെ നിത്യജീവിതം കീഴടക്കുമ്പോഴും, കൈയിൽ കരുതുന്ന പണത്തിന്റെ ആവശ്യകത ഇന്ത്യയിൽ കുറഞ്ഞിട്ടില്ല. വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന കറൻസി അച്ചടി ചെലവും കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുന്ന നോട്ടുകളുടെ എണ്ണവും കുറയ്ക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട് റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ പുത്തൻ സാങ്കേതികവിദ്യയിലേക്ക് തിരിയുകയാണ്. പരുത്തിയും പേപ്പറും ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിക്കുന്ന നിലവിലെ നോട്ടുകൾക്ക് പകരം ‘പോളിമർ കറൻസി’ അഥവാ പ്ലാസ്റ്റിക് നോട്ടുകൾ പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കാൻ ആർ.ബി.ഐ ആലോചിക്കുന്നു.
എന്താണ് പോളിമർ കറൻസി?
പരമ്പരാഗതമായി നമ്മൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന നോട്ടുകൾ നൂറു ശതമാനം പരുത്തി കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്. എന്നാൽ പോളിമർ കറൻസി എന്നത് വളരെ നേർത്തതും മടങ്ങാൻ പാകത്തിലുള്ളതുമായ ഒരു പ്രത്യേക പ്ലാസ്റ്റിക് മെറ്റീരിയൽ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. ക്രെഡിറ്റ് കാർഡുകൾ പോലെ കട്ടിയുള്ളതല്ല ഇവ, മറിച്ച് സാധാരണ പേപ്പർ നോട്ടുകൾ പോലെ തന്നെ മടക്കാനും പോക്കറ്റിൽ സൂക്ഷിക്കാനും സാധിക്കുന്നവയാണ്. ആധുനിക സുരക്ഷാ ഫീച്ചറുകൾ ഉൾപ്പെടുത്താൻ കഴിയുന്ന ഈ നോട്ടുകൾ നനഞ്ഞാലോ അഴുക്കായാലോ നശിക്കില്ല എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത.
പോളിമർ നോട്ടുകളുടെ പ്രധാന നേട്ടങ്ങൾ
സാധാരണ പേപ്പർ നോട്ടുകളേക്കാൾ മൂന്ന് മുതൽ അഞ്ച് മടങ്ങ് വരെ കൂടുതൽ കാലം ഈ നോട്ടുകൾ ഈടുനിൽക്കും എന്നതിനാൽ ഇവ എളുപ്പത്തിൽ കീറിപ്പോകില്ല. വെള്ളം, എണ്ണ, ചെളി എന്നിവയെ പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയുന്നതുകൊണ്ട് അഴുക്കായാൽ പോലും തുടച്ചു വൃത്തിയാക്കാൻ സാധിക്കും. കള്ളനോട്ടുകൾക്ക് തടയിടാൻ ഇവ ഏറെ സഹായിക്കും. പോളിമർ നോട്ടുകളിൽ സുതാര്യമായ വിൻഡോകൾ, അത്യാധുനിക ഹോളോഗ്രാമുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്താൻ കഴിയുമെന്നത് കള്ളനോട്ടുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നത് അസാധ്യമാക്കുന്നു. കൂടാതെ, ഉപയോഗശൂന്യമാകുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് നോട്ടുകൾ റീസൈക്കിൾ ചെയ്ത് മറ്റ് പ്ലാസ്റ്റിക് ഉൽപ്പന്നങ്ങളാക്കി മാറ്റാൻ സാധിക്കുന്നതിനാൽ ഇവ പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദവുമാണ്.
ഈ മാറ്റം കൊണ്ടുവരുന്ന ഗുണങ്ങൾ
ഇന്ത്യയിൽ ഒരു വർഷം കേടുവരുന്ന നോട്ടുകൾ മാറ്റിയെടുക്കാനും പുതിയവ അച്ചടിക്കാനും കോടിക്കണക്കിന് രൂപയാണ് സർക്കാർ ചിലവഴിക്കുന്നത്. നോട്ടുകൾക്ക് ആയുസ്സ് കൂടുന്നതോടെ ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ ഭീമമായ തുക ലാഭിക്കാൻ സാധിക്കും. നിത്യേന കൂടുതൽ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്ന പത്ത്, ഇരുപത് രൂപ നോട്ടുകളാണ് വേഗത്തിൽ അഴുക്കാവുന്നതും കീറുന്നതും. പ്ലാസ്റ്റിക് നോട്ടുകൾ വരുന്നതോടെ ഇത്തരം ചെറിയ നോട്ടുകൾ കൂടുതൽ കാലം കേടുപാടുകൾ കൂടാതെ വിപണിയിൽ നിലനിൽക്കും.
പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന വെല്ലുവിളികളും ദോഷങ്ങളും
പേപ്പർ നോട്ടുകൾ അച്ചടിക്കുന്നതിനേക്കാൾ വലിയ തുക പ്ലാസ്റ്റിക് നോട്ടുകൾ നിർമ്മിക്കാൻ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ചിലവാകും എന്നതാണ് പ്രധാന ദോഷം. നിലവിലുള്ള എ.ടി.എം കൗണ്ടറുകളിലെ മെഷീനുകളും പണം എണ്ണുന്ന യന്ത്രങ്ങളും പ്ലാസ്റ്റിക് നോട്ടുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ മാറ്റിയെടുക്കേണ്ടി വരും. ഇതിനായി ബാങ്കിംഗ് മേഖലയിൽ വലിയ തുക വീണ്ടും നിക്ഷേപിക്കേണ്ടി വരും. കൂടാതെ, പ്ലാസ്റ്റിക് നോട്ടുകൾ മടക്കി വെച്ചാൽ പഴയപടി നിവർന്നു വരാൻ പ്രവണത കാണിക്കാറുണ്ട്. വാലറ്റുകളിലും പോക്കറ്റുകളിലും ഇവ സൂക്ഷിക്കുന്നത് പേപ്പർ നോട്ടുകൾ പോലെ അത്ര എളുപ്പമായിരിക്കില്ല എന്നതും ഒരു വെല്ലുവിളിയാണ്.
ഇന്ത്യയുടെ മുൻപത്തെ പരീക്ഷണങ്ങൾ
ഇന്ത്യ ഇതിനുമുമ്പ് കൊച്ചി ഉൾപ്പെടെയുള്ള അഞ്ച് നഗരങ്ങളിൽ പത്ത് രൂപയുടെ പ്ലാസ്റ്റിക് നോട്ടുകൾ പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇറക്കാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അന്ന് സാങ്കേതികവും പ്രവർത്തനപരവുമായ ചില തടസ്സങ്ങൾ കാരണം അത് വ്യാപകമാക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഇപ്പോൾ ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യ ലഭ്യമായ സാഹചര്യത്തിലാണ് ആർ.ബി.ഐ ഈ ആലോചന വീണ്ടും സജീവമാക്കിയത്.
ഓസ്ട്രേലിയ, കാനഡ, ബ്രിട്ടൻ, സിംഗപ്പൂർ തുടങ്ങി അറുപതിലധികം രാജ്യങ്ങൾ നിലവിൽ പോളിമർ കറൻസി വിജയകരമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യ ഈ മാറ്റത്തിലേക്ക് പൂർണ്ണമായി കടക്കുകയാണെങ്കിൽ അത് രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിലും കറൻസി മാനേജ്മെന്റിലും വലിയൊരു വിപ്ലവത്തിന് വഴിവെക്കും.
