ഭാരതീയ സംഗീതത്തിന്റെ വശ്യമായ ഭാവങ്ങൾ തുന്നിച്ചേർത്ത എട്ടു പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് തിരശ്ശീല വീഴുമ്പോൾ സംഗീത പ്രേമികളുടെ മനസ്സിൽ ഒരു യുഗത്തിന്റെ ഓർമ്മകൾ തിരതല്ലുകയാണ്. ഇതിഹാസ ഗായിക ആശ ഭോസ്ലെ സംഗീത ലോകത്തോട് വിടപറയുമ്പോൾ അത് വെറുമൊരു ഗായികയുടെ വേർപാടല്ല മറിച്ച് തലമുറകളെ പ്രണയിക്കാനും വിരഹിക്കാനും പഠിപ്പിച്ച ഒരു സ്വരമാധുരിയുടെ മടക്കമാണ്.
സംഗീതയാത്രയുടെ തുടക്കം
സംഗീതത്തെ പ്രാണവായു പോലെ സ്നേഹിച്ച വൈവിധ്യങ്ങളുടെ തോഴിയായ ആശ ഭോസ്ലെ 1933 സെപ്റ്റംബർ 8-ന് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സാംഗ്ലിയിലാണ് ജനിച്ചത്. തന്റെ ഒൻപതാം വയസ്സിൽ പിതാവ് ദീനനാഥ് മങ്കേഷ്കർ മരിച്ചതോടെ കുടുംബഭാരം ചുമലിലേറ്റാൻ സംഗീതത്തിന്റെ വഴി തിരഞ്ഞെടുത്ത ആ പെൺകുട്ടി പിൽക്കാലത്ത് ലോകം ആദരിക്കുന്ന ഗായികയായി വളർന്നു. സഹോദരി ലത മങ്കേഷ്കറുടെ നിഴലിൽ ഒതുങ്ങിപ്പോകാതെ സ്വന്തമായൊരു ശൈലി രൂപപ്പെടുത്തിയെടുക്കാൻ അവർക്ക് സാധിച്ചു.
അംഗീകാരങ്ങളുടെ നിറവിൽ
സംഗീത ലോകത്തെ മിക്കവാറും എല്ലാ ഉന്നത ബഹുമതികളും ഈ സ്വരത്തിന് മുന്നിൽ ശിരസ്സ് നമിച്ചിട്ടുണ്ട്. രാജ്യം 2008-ൽ പദ്മവിഭൂഷൺ നൽകി ആദരിച്ചപ്പോൾ ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പുരസ്കാരമായ ദാദാസാഹേബ് ഫാൽക്കെ അവാർഡ് 2000-ൽ അവരെ തേടിയെത്തി. ഉംറാവു ജാൻ, ഇജാസത്ത് എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ ഗാനങ്ങളിലൂടെ രണ്ട് തവണ ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം അവർ കരസ്ഥമാക്കി. പന്ത്രണ്ടായിരത്തിലധികം പാട്ടുകൾ റെക്കോർഡ് ചെയ്തതിലൂടെ ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ച ഗായിക എന്ന ഗിന്നസ് റെക്കോർഡും ആശയുടെ പേരിൽ കുറിക്കപ്പെട്ടു. ഫിലിം ഫെയർ അവാർഡുകൾ ഏഴ് തവണ നേടിയതിന് പുറമെ ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്മെന്റ് അവാർഡും അവർക്ക് ലഭിച്ചു.
മലയാളത്തിന്റെ സുജാത
ആയിരക്കണക്കിന് പാട്ടുകൾ പാടിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും മലയാളത്തിൽ ആശ ഒരേയൊരു ഗാനം മാത്രമേ പാടിയിട്ടുള്ളൂ. 1977-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ സുജാത എന്ന ചിത്രത്തിലെ ‘സ്വയംവര ശുഭദിന മംഗളങ്ങൾ’ എന്ന് തുടങ്ങുന്ന ഗാനം മലയാളികൾ ഇന്നും വിവാഹവേദികളിൽ നെഞ്ചേറ്റുന്ന ഒന്നാണ്. രവീന്ദ്ര ജെയിൻ സംഗീതം നൽകിയ ഈ ഗാനം തന്റെ കരിയറിലെ വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞ ഒന്നാണെന്ന് അവർ പലപ്പോഴും അനുസ്മരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അവിസ്മരണീയമായ ഈണങ്ങൾ
ഹിന്ദി ചലച്ചിത്ര സംഗീതത്തിൽ ആർ ഡി ബർമനുമായുള്ള കൂട്ടുകെട്ട് നിരവധി വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു. ‘ചുരാ ലിയാ ഹേ തുംനേ ജോ ദിൽ കോ’ എന്ന പ്രണയഗാനം മുതൽ ‘ദും മാരോ ദും’ എന്ന വേഗതാളമുള്ള പാട്ടുവരെ ആ ശബ്ദത്തിൽ ഭദ്രമായിരുന്നു. ‘ദിൽ ചീസ് ക്യാ ഹേ’ എന്ന ഗസലിലൂടെ അവർ ലോകത്തെ വിസ്മയിപ്പിച്ചു. കബറെ ഗാനങ്ങൾ മുതൽ ഭക്തിഗാനങ്ങൾ വരെ നീളുന്ന ആ ആലാപന വൈഭവം അനുകരണങ്ങൾക്കപ്പുറമാണ്.
ആശ ഭോസ്ലെ എന്ന ഇതിഹാസം വിടവാങ്ങുമ്പോഴും പ്രണയത്തിലും വിരഹത്തിലും സന്തോഷത്തിലും കൂട്ടിരിക്കുന്ന ആ ആയിരക്കണക്കിന് ഈണങ്ങൾ നമ്മുടെ കാതുകളിൽ എക്കാലവും അലയടിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കും. മധുരമായ ആ ശബ്ദത്തിന് പ്രണാമം.
